پادکستهای تمرین ACT و ذهن آگاهی حساس به تروما ویژهی درمانگران
مخاطب: درمانگران، روانشناسان، مشاوران و متخصصان سلامت روان. درمانگران میتوانند این تمرینها را برای مراجعانی با تجربه تروما، نشانههای PTSD، اضطراب و دشواری در تنظیم هیجان پیشنهاد دهند.
شیوه اجرا: پیشنهاد میشود تمرینها به ترتیب شمارهگذاری شده گوش داده شوند؛ زیرا مهارتها بهصورت تدریجی از تنظیم پایه تا مواجهه ایمن پیش میروند
پیشنهاد استفاده: در محیطی نسبتاً امن و بدون حواسپرتی گوش داده شود - در صورت فعال شدن شدید هیجانی، تمرین متوقف شود - امکان بازگشت به تمرینهای پایه (شماره ۱ و ۲) همیشه وجود دارد - استفاده تدریجی و مکرر، اثربخشی بیشتری دارد
۱- جا به جایی توجه (Attention Shifting)
هدف: تمرین Attention Shifting به مراجع کمک می کند تا توانایی انتخاب و هدایت توجه خود را بازیابی کند. در تروما، توجه مراجع معمولا به خاطرات یا احساسات دردناک معطوف میشود و این تمرین امکان تمرکز مجدد بر بافتارهای کنونی و منابع حمایتی را فراهم میآورد. هدف اصیل افزایش انعطاف توجه و کاهش گرفتار شدن در پاسخهای خودکار مرتبط با تروما است.
شرایط انجام و ملاحظات:محیط آرام و بدون حواس پرتی. مراجع باید توانایی کوتاه مدت توجه را داشته باشد، در غیر این صورت تمرین باید با مدت کوتاه و گام های کوچک آغاز شود. درمانگر باید قبل از شروع تمرین، هشدار دهد که ممکن است خاطرات ناخواسته فعال شوند و روشهای تنظیم احساس) مثل تنفس عمیق یا (Grounding آموزش داده شوند. ابزار کمیک: صدای زنگ یا موسیقی آرام، کارتهای تصویری یا اشیای محیطی برای تمرین جابجایی توجه
ویرایش و اجرا: فرحدخت ساسانیان (روانشناس سلامت)
گردآوری و تهیه کننده: گروه Persian RFT
۲- زمین گیری Grounding
هدف: Groundingتمرینی است برای تثبیت مراجع در زمان حال و کاهش واکنش های شدید ناشی از Flashback یا اضطراب تروما. هدف، ایجاد حسی از امنیت و کنترل بر بدن و محیط است تا مراجع بتواند در لحظه حاضر باقی بماند و از ریزش هیجانی جلوگیری کند.تمرین ) Groundingزمینگیری روانی (در مایندفولنس —مخصوصًا در کاربا تروما و — PTSD هدفش این است که فرد از حالت غرق شدن در خاطره، اضطراب یا فلش بک خارج شود و دوباره به »اینجا و اکنون« برگردد. این تمرین معمولا قبل از مراقبه های عمیق یا هنگام فعال شدن تروما استفاده میشود
شرایط انجام و ملاحظات:مناسب برای مواقع اضطراب شدید، حالت Disassociation یا.Flashback درمانگر باید روشهای مختلف Grounding را آموزش دهد: فیزییک )لمس اشیا، فشار پاها به زمین(، حسی )صدا، بو، لمس( و شناختی )توصیف محیط(. مدت تمرین معمولا کوتاه )۱–۵ دقیقه( و بسته به تحمل مراجع است. محیط باید امن و حمایت کننده باشد
ویرایش و اجرا: فرحدخت ساسانیان (روانشناس سلامت)
گردآوری و تهیه کننده: گروه Persian RFT
حرکت آگاهانه (Mindful Movement)
هدف: آگاهی از بدن را افزایش می دهد و به مراجع کمک می کند تا اتصال مجدد با حس بدنی خود برقرار کند. این تمرین برای کاهش انجماد(Freezing (، افزایش حس خودکارآمدی و مدیریت هیجانات در پاسخ به تحریک های تروما کاربرد دارد
شرایط انجام و ملاحظات: فضای آزاد و ایمن برای حرکت. مراجع باید توانایی فیزییک انجام حرکات سبک را داشته باشد؛ در صورت محدودیت جسمی، حرکات نشسته یا تغییر یافته ارائه شود. درمانگر حرکات ساده، آهسته و با تمرکز بر تنفس و حس بدنی را هدایت می کند. مدت: ۵–۱۰ دقیقه یا بیشتر بسته به تحمل مراجع. تمرین باید با هشدار قبیل آغاز شود و درمانگر آماده توقف تمرین در صورت بروز اضطراب یا Flashback باشد
ویرایش و اجرا: فرحدخت ساسانیان (روانشناس سلامت)
گردآوری و تهیه کننده: گروه Persian RFT
آگاهی دوگانه (Dual Awareness)
هدف: Awareness Dualبه مراجع کمک می کند همزمان با مواجهه با خاطره یا هیجان تروما، در زمان حال باقی بماند. این تمرین، مهارت مشاهده افکار و احساسات بدون غرق شدن در آنها را تقویت میکند و انسجام بین تجربه هیجانی و واقعیت فعیل را افزایش می دهد
شرایط انجام و ملاحظات: نیاز به پایهای از مهارتهای آگاهی و Grounding دارد. درمانگر باید مراجع را آموزش دهد که همزمان خاطره را مشاهده کند و بر حواس فعیل )صدا، لمس، بینایی( متمرکز بماند. شروع با خاطرات کمتر تحریک کننده و گام به گام به سمت خاطرات حساس تر. محیط امن، حمایت کننده و بدون حواسپرتی ضروری است. درمانگر باید عالئم اضطراب یا Disassociation را رصد کند و امکان توقف تمرین را فراهم کند
ویرایش و اجرا: فرحدخت ساسانیان (روانشناس سلامت)
گردآوری و تهیه کننده: گروه Persian RFT
توقف فلشبک (Halting Flashback)
هدف: این تمرین برای کاهش شدت و طول مدت Flashback یا بازگشت ناگهانی خاطرات تروما طراحی شده است. هدف، ارائه مهارت فوری برای بازگرداندن مراجع به زمان حال و جلوگیری از غرق شدن در تجربه هیجانی است
شرایط انجام و ملاحظات: درمانگر باید روشهایGrounding ، تنفس، و Attention Shifting را پیش از تمرین آموزش داده باشد. مناسب برای مراجعانی که قادر به استفاده از مهارتهای کوتاهمدت تنظیم هیجان هستند. تمرین شامل دستورالعمل های کوتاه و روشن است: شناساییFlashback ، توقف خودآگاه، تمرکز بر حس های بدنی و محیط اطراف. درمانگر باید آماده ارائه حمایت فیزییک یا کالمی باشد و هرگز تمرین را در محیطی که ناامن است انجام ندهد
ویرایش و اجرا: فرحدخت ساسانیان (روانشناس سلامت)
گردآوری و تهیه کننده: گروه Persian RFT